Napisane przez: torlin | 26/03/2009

Polskie Waleczne Serce

wachock

Potwierdzenie praw klasztoru cystersów w Wąchocku przez księcia Leszka dnia 22 I 1284 roku

W momencie, gdy mówimy Wielki Polski Władca, Król, nasze myśli biegną w kierunku Bolesława Chrobrego, Krzywoustego, Kazimierza Wielkiego, Jagiełły (ale tylko z powodu Grunwaldu) i Sobieskiego. Jak już zmusimy się do myślenia, to przyjdą nam do głowy jeszcze Władysław Łokietek i Kazimierz Jagiellończyk. I na tym koniec. To, że niesprawiedliwie oceniamy np. Zygmunta Starego – to przecież nie nasza wina, z wyjątkiem Hołdu Pruskiego naprawdę trudno coś powiedzieć szczególnego. A co on zrobił, ten król, takiego? A jak już zaczniemy dyskutować na temat Mieszka II, Przemysła II, Zygmunta Augusta i Władysława IV Wazy, to jesteśmy bezradni. Taką właśnie niesprawiedliwą Czarną Dziurą jest panowanie Leszka Czarnego. Jedyną rzecz, jaką Polacy wiedzą o tym władcy to to, że jest kolorystycznym uzupełnieniem Leszka Białego. A przecież z jego panowaniem należy wiązać zjawiska kształtujące przyszłą Polskę, największe sukcesy militarne od czasów Krzywoustego, triumf ideologii zjednoczeniowej, rozwój mieszczaństwa, podstawy przyszłej polityki zagranicznej.

Był znakomitym gospodarzem, odziedziczył jedną z najbiedniejszych i najsłabiej zaludnionych dzielnic Polski, Ziemię Sieradzką. W ciągu 20 lat przekształcił całą swoją domenę, założył 8 nowych miast (przy dwóch odziedziczonych) i zaludnił schedę osadnikami z Rzeszy i ze Śląska. Po przejęciu Małopolski wprowadził przywileje sądowe i gospodarcze dla Sandomierza, Krakowa i Buska, wybudował w tych miastach mury obronne, wprowadził radę miejską.

Był znakomitym dowódcą, wygrał właściwie wszystkie bitwy, i to wielokrotnie z liczniejszymi przeciwnikami. Jednemu przeciwnikowi nie mógł dać rady, najazdowi tatarskiemu na przełomie 1287 i 8 roku, któremu dowodzili chanowie Telebog i Nogaj, ale jednak atak ten dla Mongołów skończył się porażką. Znakomite umocnienia i wały Krakowa, Sandomierza i Starego Sącza uniemożliwiły ich zdobycie, a współpraca z królem Węgier umożliwiła wyrzucenie łupieżców z kraju. Leszek Czarny był prekursorem „sił szybkiego reagowania” i „systemu wczesnego ostrzegania”.

Jak to pięknie napisał o nim Henryk Samsonowicz: „zaczął kroczyć drogą, którą potem, na pewno bardziej świadomie, poszli jego zastępcy: Władysław Łokietek, Kazimierz Wielki, Jagiellonowie. Drogą, która wyprowadzała Polskę z opłotków partykularyzmu, zacofania i wiodła ją do silnej i znaczącej Rzeczypospolitej.

gryfina_and_leszek_ii_the_black

„Spór małżeński Gryfiny z Leszkiem Czarnym” z 1879 roku Matejki.

A nie!!! Wiemy jeszcze to, że był bezpłodny, poinformowała wszystkich o tym jego żona Gryfina.

Reklamy

Responses

  1. Piszesz: „Taką właśnie niesprawiedliwą Czarną Dziurą jest panowanie Leszka Czarnego. Jedyną rzecz, jaką Polacy wiedzą o tym władcy to to, że jest kolorystycznym uzupełnieniem Leszka Białego.”

    Powiem więcej. Generalnie nasza historia jest monochromatyczna. Wszystko jest albo czarne (najczęściej), albo białe (czasami). A gdzie inne kolory? Gdzie cała tęcza?

  2. Ależ Drogi Tes Tequ, w Polsce funkcjonuje jeszcze jeden kolor – czerwony i bez żadnych żaluzji politycznych – chociażby Jarosław Dąbrowski czy Zygmunt Sierakowski – jako układ biało – czerwony.
    Ale rozumiem, że przy trzech kolorach trudno mówić o tęczy!

  3. a brunatne wypowiedzi nopu?

    mamy juz cztery kolory 🙂

  4. No wiecie, jeszcze ktoś wyciągnie (a wyciąga się, wyciąga 😉 ) historie o Władysławie Warneńczyku spędzającym noce w namiocie w towarzystwie przystojnego rycerza i nad historią zawiśnie tęczowa flaga 😀

    A co do Leszka Czarnego — myślę, że kto chce znać postać, ten zna. Przyznaję, że z trójki Przemysł II, Henryk Probus i Leszek Czarny ten ostatni jest najmniej znany, ale taka już jest natura znajomości historii w społeczeństwie, że nośne są tylko legendy. No i Henryk Sienkiewicz nie poświęcił mu ani jednej popularnej powieści 🙂

  5. PAKu!
    A Matejko tylko od strony tabloidu 🙂 (pomijając Poczet oczywiście).

  6. Z historią to już tak jest – interesują nas wielcy bohaterowie i wielcy nieuadcznicy.
    Jak było rzeczywiscie, co to znaczy rzeczywiście i skąd wiemy komu można ufać – to już zupełnie inna historia. Leszko wart był przypomnienia – o ile kto zapomniał. Ja zapomniałem.

    @pak, Sienkiewicz szkodnik – zgoda. Ale jaki skuteczny! Też psioczę na tego Tarrantino XIX-wiecznej powiesci historycznej z jego selektywnym widzeniem i uatrakcyjnianiem historii oraz doprowadzeniu narodowego pochlebstwa do perfekcji. Ale taki ktoś był wówczas potrzebny.

  7. Późno, bo późno mi komentować przychodzi, tedy już pewnie to jeno mot escalier moje… Do barw tak jasnych dodać przyjdzie krzynę ciemnych… że kłótnik też być musiał niezgorszy, skoro mu się i ze świętą Kingą i z rycerzami własnemi poswarzyć udało… Możnowładczych buntów nie liczę, bo te przy onegoż polityce oczywistemi być musiały. Mariaż z Gryfiną zaś to do osobnych rozważań assumpta, boć przecie gdyby nie owa, to nie miałby czego szukać u nas król czeski, wielce przecie Łokietkowi brużdżący, a i Luksemburczykom późniejszym nie tak by łacno bruździć szło…
    Kłaniam nisko:)

  8. Zgadzam się z Tobą Wachmistrzu, ale to nie zmienia faktu, że w ówczesnej Polsce nie było to czymś wyjątkowym,a sam nasz bohater po prostu nie zasługuje na zapomnienie całkowite. Widziałeś gdzieś ulicę Leszka Czarnego?
    I natychmiast zajrzałem do Googla i wysypało mi mnóstwo ulic Leszka Czarnego, m.in. w Warszawie. Wprawdzie peryferyjna, ale jest. Coś takiego? W życiu nie słyszałem.

  9. No Piastami kiedyś się interesowałem i średniowieczem w Polsce, ale nic nie pamiętam.

    Nawet nie pamiętam, co jasienica o nim pisał, choć „Polskę Piastów” kilka razy przeczytałem.

    No ale moja historyczna wiedza zmalała bardzo od tamtego czasu.

    Pozdrówka.


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

Kategorie

%d blogerów lubi to: