Napisane przez: torlin | 20/08/2009

Brlen

Pasterze

Na zdjęciu widać jedną z największych atrakcji Alp, przepiękny lodowiec Pasterze w Austrii w paśmie Großglocknera, dla przeciętnego turysty nie wędrującego po górach szalenie łatwo dostępny, bo tuż obok przeprowadzono wspaniałą wysokogórską szosę Großglockner Alpenstraße, a przy schronisku Franza Józefa zrobiono platformę widokową. Austriacy go nazywają Pasterzenkees, gdzie słówko „kees” jest lokalną, alpejską, austriacką odmianą wyrazu Gletscher (der Gletscher – lodowiec). I wszystkich zastanawia, jak pięknie po polsku brzmi ta nazwa. Wymowa Austriaków to trochę zaburza (Pasterce), ale po sięgnięciu do Ksiąg okazuje się, że słowo to ma swoje źródło w języku słowiańskim, a dokładniej mówiąc słoweńskim. Przez wiele setek lat Karyntię zamieszkiwały plemiona słowiańskie, do dzisiaj wszystkie napisy w tym kraju związkowym winny być dwujęzyczne.

To jest szokujące, ale Słowianie „wylewając” się z terenów wschodniej Europy i zajmując olbrzymie tereny tego kontynentu natrafili na moment, w którym człowiek zaczął świadomie nazywać (nadawać nazwy) poszczególnym szczytom, rzekom, konkretnym miejscom. I co się okazuje? Wielka ekspansja słowiańskiego nazewnictwa miała swoje źródło w pięciowieku VI – X. Olbrzymie tereny wschodnich Niemiec mają nazwy czysto słowiańskie, nazwy z terenów Meklemburgii, Brandenburgii są słowiańskimi nazwami przekształconymi na język niemiecki. W Saksonii jest ok. 1.500 nazw pochodzenia słowiańskiego, a w północnej części Frankonii prawie jedna trzecia.

Großglockner Hochalpenstraße

Cały obszar Węgier i Rumunii jest przesiąknięty nazewnictwem słowiańskim. Żywioł ten dotarł do Grecji, która w VIII wieku kompletnie się zesłowiańszczyła. Wszystkie stolice w tej części świata mają źródłosłów słowiański, ale ja chciałem napisać o jednej, konkretnej – o Berlinie. Wiki podaje: „Co do samego miasta (jeszcze osady) Berlina to został założony w IX wieku przez plemiona słowiańskie (gród Kopanica przy ujściu rzeki Dahme do Szprewy, dziś dzielnica Köpenick) i określany łacińską nazwą Berolina, która według jednej z hipotez pochodzi od słowiańskiego bór i rolina. W rzeczywistości nazwa Berlin najprawdopodobniej, według hipotezy Reinholda Trautmanna, jest zniekształconą nazwą Bralin (za czym przemawia m.in. zapis w dokumencie z 1215 roku nazwy miejscowości jako Braline) i pochodzi od nazwy osobowej Bral, czyli skróconej formy słowiańskiego imienia złożonego Bratosław. Popularność zyskuje teza iż nazwa Berlin wywodzi się od słowa „berło”.” Według mojego źródła nazwa miasta Berlin pochodzi od łużyckiego słowa „barlen” (czeskie „brlen”) – rusztowanie z belek zbudowane w poprzek rzeki dla chwytania spławianego drzewa i dotyczył osady rybackiej zagubionej w samym sercu Słowiańszczyzny Zaodrzańskiej. Inne propozycje – TU.

Ale sobie podniosłem samoświadomość słowiańską! 😀

Advertisements

Responses

  1. … rusztowanie z belek Torlinie?

    Oczywiście ze tak.

    I niewątpliwie to ono pod koniec XII stulecia łączyło rozwijające się miasto leżące po obu stronach rzeki Spree. Berlin z jednej strony vis a vis Cölln w dzisiejszym Bezirku Mitte.

    W ubiegłym roku na tym terenie, Petriplatz, znaleziono beleczkę dębową. Oszacowano toto na 1183 rok. No cóż. W historii miasta 54 lata w te czy wewte to żaden problem.
    Tu, w Berlinie planuje się na tysiąc lat do przodu 😆 nie tylko miasto, ale ….

    pozdrawiam ciepło

  2. Torlin!!!

    Ale stawiasz wymagania.Tu potrzebny jest fachowiec by zbierać głos w jakiś sposób miarodajny.
    Chyba by sobie pożartować to będzie na pewno sporo komentarzy.
    Ale tak nie fachowo to wypowiedz moja będzie z wielu rożnych wątków, o przenikaniu ras kultur słów itp.
    Kiedyś czytałem ,że dla porównania wędrówki ras i ludzi o takich badaniach :
    Wybrano przypadkowych przedstawicieli z murzynem,białym europejczykiem żółtym przedstawicielem i zbadano ich chyba DNA,
    Wynik byl bardzo ciekawy. U murzyna Z USA stwierdzano,że jego przodkowie przekazali więcej cech rasy białej (europejskiej ) niz Afrykańskiej.A był czarny.Słyszałem (czytałem) tez o takim fenomenie lub przekazywaniu cech.
    W Alpach Szwajcarskich w jednej z dolin dosyć odseparowanych od innych zwrócono uwagę na ciekawe znamię w śród mieszkańców a mianowicie w okolicach kości ogonowej na skórze czarne znamię w formie Trójkąta ktora nigdzie nie występowała nawet u okolicznych mieszkańców.Ale występowała,wsród ludów mongolskich.Czyli jakis oddział w czasie wedrowki ludów moze Atyla zawędrowal w tamte okolice ukrywał sie lub coś kolo tego (gwałcił) .i ta cecha tylko w w tej formie pozostala.Poza tym nic nawet w nazwach niema śladów pobytu tych intruzów zadnej zmianki w legendzie pismie doslownie nic a musieli być.
    Pozdrawiam

  3. Do innych
    czy ktos cos na ten temat słyszał
    Pozdrawiam

  4. Ale ja słyszałem o obydwu tych wypadkach, trzeba by trochę pogrzebać.

  5. Arcadiusie! Kopę Lat!

  6. „Oni” mają słowiańskie nazwy miejsc.
    Jak z genami?
    Trzeba by poszperać.

    „My” za to mamy zatrzęsienie Niemieckich nazwisk.

    1:1 😀

  7. Torlinie,

    dwie uwagi (półserio):

    1. Ze wszystkich alpejskich lodowców, najmilej dla słowiańskiego ucha brzmią jednak nie „Pasterze”, a „Marnmolada” 🙂

    2. Wpływy idące z zachodu na wschód były nie mniej znaczące. W moim (niemal) rodzinnym Krakowie mieszka sporo Anglików i Amerykanów, wierzacych, że „Wawel” to przekształcone „wave” (że niby Wisła tak faluje), a hejnał (melodia wzywająca do boju) to po prostu „hey, now!” 🙂

    Pozdrawiam!

  8. Edwarze!
    Nietzsche to jest polskie nazwisko 😀
    Geografie!
    Marmolada pochodzi z języka retoromańskiego, a nie słowiańskiego, a Warsaw od war saw.

  9. EDD.

    Wiele lat temu(około 20) będąc,we Francji zainteresowałem sie nazwiskami polsko brzmiącymi,najlepiej sprawdzić to w książce telefonicznej.Jechałem podług alfabetu.Nie pamiętam czy książka dotyczyła miasta czy departamentu >dojechałem tylko do litery d i poprzestałem,bo pogubiłem się w liczeniu.Ale w przybliżeniu doliczyłem sie 0koło 200 nazwisk.I to nie rejon tradycyjnie Polski jak np. rejony górnicze czy przemysłowe.
    Co tu teraz mówić ze ktoś jest Francuzem Niemcem czy Polakiem> trzeba szukać w tych genach i to chyba dotyczy tylko rasy.Czy Słowianie mieli coś co ich wyróżniało od innych np.Germanów ,chyba tylko język.Ale np. atrament jest pochodzenia francuskiego,a marmolada jak napisał Geograf Retoro romańskiego i połap się w tym.Czy mulatka Omena jest Słowianką czy Afrykanką?.ale chyba czuje sie Polka przyjęła jako swoja kulturę Polską.Ale jaka teraz jest ta kultura Polska?Więc może język z naleciałościami obcojęzycznymi Mnie sie wydaje ze Państw czysto etniczne to juz przeszłość pozostanie region kaszubow slązaków,bo juz nie wiem czy istnieje cos w rodzaju Małopolanin czy Mazur?
    Pozdrawiam

  10. Torlin

    Ten wpis do EDD jest tez adresowany do Ciebie ,bo do EDD to wywołało u mnie że mamy tez zatrzęsienie innych nazwisk i inni tez mają.
    Pozdrawiam

  11. Rzeczywiście, jest to raczej dwukierunkowe — taka Wisła jest starsza (w nazwie, choć oczywiście wygładzonej przez lata) od Słowian nad Wisłą 🙂 Paru innych nazw geograficznych też poszukuje się u nas w czasach presłowiańskich.

    O ile dość dobrze wiemy jak Słowianie mieszali się z Germanami na terenie dzisiejszych Niemiec (czy choćby ‚Ziem Odzyskanych’), o tyle w drugą stronę samo istnienienie takiego procesu jest niepewne…

    ***

    Niedawno na innym blogu ‚teoretyzowałem’, cytując spotkaną gdzieś uwagę, że z trzech wyróżników ludu — języka, kultury i typu etnicznego (genetycznego), każdy jest w gruncie rzeczy niezależny i potrafi migrować osobno. Dzisiaj może się tym nie przejmujemy, w końcu Omena, Omeną, ale Roger 😉 jest Polakiem 😉 w przypadku jednak przeszłości, gdy wzmianki są fragmentaryczne i dotyczą tylko jednego składnika, jest to spory problem.

  12. Zdzislawie podobno genetycznie wszyscy jesteśmy murzynami. Z tym, że jedna z odmian przed 50 000 lat mocno wyblakla. Czort wie czy na skutek lodowcowego zimna, czy aby nie na skutek krzyżowki z Neandertalczykiem.

  13. Wprawdzie nie na temat, ale…
    Torlinowi do sztambucha!
    http://miasta.gazeta.pl/wroclaw/1,35751,6953067,Za_tydzien_w_zoo_inauguracja_przezroczystego_basenu.html

  14. Teoria dotycząca słowiańskiego rodowodu nazwy Berlina jest znana słowiańskim językoznawcom, niemieckim znana nie jest. Ci, z jakichś powodów wracają jak pijany do płota do staroniemieckiego niedźwiedzia (bär) ignorując źródła tak miłe naszemu sercu. Z drugiej strony wskazują na kierunek postępu cywilizacyjnego analizując nazwy polskie ze świata rzemiosł, techniki, przemysłu, organizacji społecznej wskazując na ich niewątpliwie germańskie korzenie.

    Z moich doświadczeń wynika, że każdy widzi to – co chce widzieć. Polak np. nie zastanawia się skąd wzięły się w jego języku czapka, kontusz, palto, kamasze, dywan – wydaje mu się, że są to polskie słowa. I bardzo dobrze.

    Sympatyczny wpis. Serce rośnie.

  15. Zanim Słowianie pojawili się w tej sporej części Europy były tu już inne ludy i też sporo swoich nazw pozostawili.
    Na wzmiankowanej stronie (tej od spekulacji o pochodzeniu nazwy Berlina) ostatni wpis jest z kwietnia 2007 a zaglądając tam zauważyłem współobecność on-line pięciu czytelników. Podejrzewam, że to pokłosie lektury blogu gospodarza.

  16. Przecież Woziwodo jest to tylko żart, ale miło jest napisać, że Berlin założyli Słowianie w środku ziem słowiańskich.
    A mnie – powiem Ci – jest przykro, jak widzę strony zawieszone w Internecie, którymi już nikt się nie opiekuje. Są to jak porzucone dzieci, sieroty.

  17. Torlinie,milo ze oczekiwales mojego komentarza.

    czasami jednak mam malo. a czasami za duzo

    do napisania,wole wiec milczec 🙂

    dziekuje za mile slowa do mnie skierowane 😀

  18. Berlin:
    Już końcówka -in wskazuje na pochodzenie słowiańskie, na Pomorzu takie nazwy są normą, na terenie niemieckim-mało-słowiańskim rzadkością.
    Prawdopodobny czas powstania także. Trochę przed rokiem 1000 i trochę po tam przeważał żywioł słowiański. Koepenick jest ewidentnie słowiańskie (<Kopaniec albo Kopanica albo coś w tym rodzaju).
    Jeśli Niemcy chcą szukać innych hipotez, ich sprawa.


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

Kategorie

%d blogerów lubi to: