Napisane przez: torlin | 18/08/2010

Gorączka ropy w Trójmieście

Bardzo mało znany wśród Polaków jest fakt istnienia przed wojną we wschodniej części naszego kraju autentycznego Trójmiasta, związku trzech miast, które całkowicie różniąc się od siebie, jednocześnie były sobie bardzo bliskie. Truskawiec, Borysław – Drohobycz. O tych miastach powinni poczytać ludzie zafascynowani Polską Przedwojenną, ale nie na zasadzie zainteresowania historyka, tylko stawiających tę dawną Polskę na piedestale, jako wzór, do którego powinniśmy dążyć.

Truskawiec był uzdrowiskiem wielkiej klasy, z prześlicznymi pensjonatami i domami wybudowanymi w stylu bauhausowskim, pełnym zieleni. Po alejkach przechodzili się wielcy, słynni  i możni ówczesnej Polski: Marszałek Piłsudski, Jerzy Petersburski, Mieczysław Fogg, Prezydent Wojciechowski, Bruno Schulz, Antoni Słonimski, Julian Tuwim, Kornel Makuszyński, Witkacy, Halina Konopacka, Janusz Kusociński, Adolf Dymsza. Całe uzdrowisko, mimo że miało wiele źródeł, oparte było przede wszystkim na jednym, słynnym źródle: Naftusi. Naftusia śmierdziała ropą, zgniłymi jajkami, szczawa ta była właściwie nie do picia, ale cieszyła się olbrzymią renomą w wyższych sferach przedwojennej Polski.  Wielki blichtr, wielki świat, piękne panie. A 15 kilometrów na zachód…

Borysław, polskie Klondike, nasza polska gorączka, ale nie złota, ale ropna. Najbardziej obrzydliwe miasto przedwojennej Polski, fotografie przedstawiają obrazy jak z koszmarnych wizji Bruegela czy Boscha. Nie obowiązywały żadne reguły, żadne zasady, mieliśmy powtórkę ropnej gorączki z Pensylwanii w 1859 roku. W małym mieście stało ponad 1,5 tysiąca wież wiertniczych, a te z kolei otulały rurociągi i zbiorniki na ropę. I identycznie jak w Pensylwanii w pewnym momencie było tak dużo ropy, że po wykorzystaniu wszystkich zbiorników wylewano je do dziur w ziemi tworząc ropne jeziora. I tak samo jak w Pensylwanii to ropne Klondike przyciągnęło chmarę typów spod  ciemnej gwiazdy, kombinatorów, prostytutki, biedaków poszukujących pracy. Zarobki były tak małe, że ludzie z kałuż i przydrożnych rowów przy pomocy pędzli z końskiego włosia wychwytywali ropę, a później wykręcali ją rękami do przygotowanego wiadra. Borysław to było jeszcze gorsze miejsce do życia niż reymontowska Łódź. Na domiar złego co rusz wybuchały składy, miastem wstrząsały pożary, odwierty potrafiły płonąć kilka miesięcy, a ludzie dusili się w dymie.

I Drohobycz – miasto kontrastów, z jednej strony niesłychanie bogate kamienice i wille, najbardziej zmotoryzowane miasto w Polsce, z drugiej – kto czytał „Ulicę krokodyli” – to wie. Opis tej ulicy jest podobny do opisu Powiśla z „Lalki”, dno, bieda, brud, brzydota, prostytucja.

Ja wiem, że ja w historii tego blogu powtarzam to po raz n-ty, ale minęło tak niewiele lat, a my czytamy o tym jak opis Piekła Dantego. Kogo to zainteresuje – zapraszam do przeczytania książki „Kresowe Trójmiasto. Truskawiec – Drohobycz – Borysław” Stanisława Nicieja, z tym że autor jest zafascynowany pozytywnie, a ja negatywnie (TU wywiad z autorem).

Przepraszam za skan, ale taki „Atlas Samochodowy Europy” miałem pod ręką. To miasto u góry rozmazane (na styku stronic) to Lwów. Daję tę mapę specjalnie, bo nie wszyscy muszą wiedzieć, gdzie to Trójmiasto jest usytuowane.

Reklamy

Responses

  1. Drohobycz. Drohobycz, Borysław… Borysław, borysław… Gdzieś to już… Zaraz! No jasne! Borysławskie naftowierty i drohobyckie węglokopy…
    Nie… Węglokopy były…Nie jestem pewny-czy one nie były katolickie?
    Drohobyckie cośtam chłopy… Mam – drohobyckie bycze chłopy! Nie… Chłopy były z Lodzermensh.
    No pierdzieli mi się ten Chagall już kompletnie!

  2. To jest tak Iżyku, jak się ma za dużo wiadomości w głowie. Człowiek ma mózg o konkretnej pojemności, i w pewnym momencie zauważa, że albo się zmieni w Encyklopedię Powszechną łamaną przez Wikipedię, albo się uspokoi. Ja to od dawna u siebie zauważam. I sam się o siebie martwię.
    I tak Cię podziwiam.

  3. Drohobycz jeszcze oprócz tych roponośnych dóbr- zostawiłnam pamiątki po Bruno Schulzu-poezję i malarstwo!!

    *A jeśli chodzi o pokłady roponośne, chyba niezbyt daleko Podkarpacie i tam do dzisiaj spod ziemi się ropę wydobywa.(Gorlice, Glinik Polski)
    Pamiętam też ,że próbowano znależć ropę w Karlinie na Pomorzu środkowym,ale chyba był to temat zastępczy na czas gorących strajków

  4. Ja o Schulzu nie pisałem, bo dla czytelników mojego blogu to jest oczywistość.
    Jeżeli chodzi o polską ropę współcześnie, to cytuję za Wiki
    „W Polsce ropę naftową wydobywa się:
    * w Zagłębiu Pomorskim: Kamień Pomorski, Wolin
    * na szelfie, na północ od przylądka Rozewie, z platformy wiertniczej spod dna Bałtyku
    * w karpackim zagłębiu roponośnym (Jasło, Krosno, Gorlice, złoża są na wyczerpaniu)
    * w Barnówku, k. Dębna
    * okolicach Gorzowa Wlkp.
    W ostatnich latach wydobycie surowca krajowego wzrosło kilkakrotnie, sięgając miliona ton rocznie, co stanowi jedną dwunastą ropy przerabianej przez rafinerię w Płocku”.

  5. Zdadza się.O ropie na Bałtyku nie pisałam,ale jeden z moich” koniarzy”, aktualnie Prezes GTH na takiej platformie pracuje w stystemie 14 dni /14.

  6. II RP była piękna gdy się rodziła. Sprzedaż majątku w chwili podjęcia działalności politycznej i kulka w łeb w razie blamażu 😉

  7. Napoleonie!
    Zajmowałem się II Rzecząpospolitą przez lata, i tak dochodzę do wniosku, że przypominała ona momentami republiki południowoamerykańskie, z nieprawdopodobnymi wręcz różnicami majątkowymi, kultem wojska i wodza.

  8. Znalazłem opracowanie na temat historii przemyslu naftowego w Polsce. W materiale jest upiorny obraz szybu naftowego Emilia w Borysławi – obraz w nastroju Twego opisu Torlinie. Warto dla niego zerknąć w ten material
    http://www.rynekgazu.pl/filez/Historia_przemyslu_naftowego1795048696.pdf
    pozdrawiam

  9. Ale inna rzecz Kartko, że jak się czyta, że Polska była trzecim państwem świata pod względem wydobycia, to człowiek dumny jest jak paw 😯

  10. W sprawie ropy jestem ekspertem.
    Wylewała mi się z ucha przez czternaście lat.
    Tylko wtedy nie wiedziałem, że to taki złoty interes…


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

Kategorie

%d blogerów lubi to: