Napisane przez: torlin | 26/12/2014

Madonna Muncha

Edvard_Munch_-_Madonna_(1894-1895)

Z cyklu – ukochane dzieła malarskie Torlina – Munch i jego „Madonna”, wolę tę wersję z Galerii Narodowej w Oslo, niż ten skradziony 20 lat temu z Muzeum Muncha.

Wszystko właściwie składa się na to, abym mógł ten obraz postawić bardzo wysoko. Okres kultury europejskiej, Młoda Polska w naszej ojczyźnie, a w Europie symbolizm (u nas Wyspiański, Malczewski), tematyka – kobieta, Madonna, wampir o cechach kobiety, a jednocześnie kobieta uległa. Związki Muncha z Polską, do obrazu pozowała mu Dagny, już wtedy Przybyszewska.

Ten obraz jest tak wieloznaczny, że aż intrygujący, sam tytuł „Madonna” nawiązuje do mnóstwa artystów i obrazów, że rzucę mimochodem takie nazwiska jak Cranach, Caravaggio, Botticelli czy Rafael. Wizerunek intrygujący i zachęcający, niepokojący i groźny, Madonna Muncha jest przede wszystkim tajemnicza. Jest zmysłowa i erotyczna w swojej nagości, wydaje się unosić w sennej przestrzeni. Jest jednocześnie kobietą – matką – opiekunką, partnerką seksualną, wampirzycą i zwiastunem śmierci. Mężczyzna oglądający jej wizerunek czuje się wciągany w te przepiękne kształty, chociaż wie, że jest to i syndrom powrotu do łona kobiety – matki, i symbol śmierci, pochłonięcia mężczyzny przez kobiecość.

Z jednej strony uległa, znajome gesty kapitulacji (ramię z tyłu głowy), i niewoli (ramienia za plecami, jakby ręka była związana), z drugiej pokazuje swoją siłę i dominację. Kolejną ambiwalencję można dostrzec także w relacji przestrzennej między postacią a widzem, Kobieta może być odczytana w pionie lub poziomie, jako stojąca pionowo przed nim lub pod nim leżąca. Ucieleśnia ona jednocześnie niektóre z kluczowych elementów kanonu przedstawień Matki: ma cichą i spokojną pewność siebie, Jej oczy są zamknięte, wyrażając skromność, a jednocześnie światło świeci z góry; a przecież to właśnie Maryi przypisana jest funkcja  „pełnia światła”, z racji Jej Boskiego macierzyństwa – Mater luminis.

Dzieło genialne, odwzorowujące również wspaniale okres ówczesnej kultury norweskiej, i jednocześnie europejskiej. I ta czerwona aureola mówiaca, co może znaleźć mężczyzna u kobiety: miłość i ból.

 

Advertisements

Responses

  1. Ponieważ pod moimi notkami jest tak zacięta dyskusja, 😀 że postanowiłem się wtrącić. Na mój telefon komórkowy przyszedł SMS, którego treść za zgodą autorki postanowiłem upublicznić. Pewna istota płci przepięknej, nazwijmy ją MKM, tak pisze do mnie: „Pięknie to napisałeś. Zresztą ciekawa jest męska perspektywa w czytaniu tego typu obrazów. A ten akurat bardzo lubię. Jest w nim delikatność i niezwykła siła, eteryczność i zmysłowość. Trzeba niezwykłego talentu, by tak wymieszać to wszystko w jednym tyglu, cieszyć oko innych i poruszać tak różne struny. Jakieś dwa lata temu czytałam biografię Dagny napisaną z perspektywy Emeryka. Ten obraz trochę mi to przypomniał. A tak w ogóle to ciekawe, jakbyś opisał któryś z obrazów Łempickiej. Choć to jeszcze inna sytuacja, gdy ogląda się jakiś wariant kobiecości malowany przez kobietę, a inaczej ten namalowany przez mężczyznę. Dagny malowana przez Łempicką wyglądałaby kompletnie inaczej niż ta Muncha”.
    Pisałem w poprzednim blogu o Łempickiej, kogo to ciekawi – zapraszam
    http://torla.blog.interia.pl/?id=926013

  2. Blade piękno Madonny
    Nadszedł moment kiedy
    Życie płynie przez nią strumieniem –
    Gdzie łańcuch złączony jest od
    Tysięcy lat –
    Tysiąc lat temu
    Życie się rodzi tylko aby
    Urodzić się znowu i umrzeć –
    Akt stworzenia
    W jej ustach jest ból
    W jednym z kącików jej
    Ust siedzi widmo śmierci –
    Na jej dwóch wargach
    Radość życia –
    Kobieta która oddaje siebie
    I otrzymuje
    Bolesne piękno Madonny –

    Edvard Munch


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

Kategorie

%d blogerów lubi to: