Napisane przez: torlin | 09/10/2017

Podpisuję się pod tymi słowami, Mistrzu Andrzeju

Dzisiaj mija rok od śmierci Andrzeja Wajdy. Już wielokrotnie pisałem, że życie twórcze Naszego Mistrza dzielę na dwie części, do wielkich zmian w Polsce i lata późniejsze. W pierwszej części – moim zdaniem – był geniuszem kina, w drugiej stracił talent. Ale w mojej pamięci pozostanie na zawsze „Ziemia Obiecana”, „Wesele”, „Wszystko na sprzedaż” czy „Człowiek z marmuru”. Z okazji rocznicy  Gazeta Wyborcza zrobiła mi niespodziankę i dała cytaty z listów i wypowiedzi Ludzi Największych Kina, a ponieważ nie wszyscy czytają GW, to pozwolę sobie obszernie zacytować:

Ingmar Bergman (w liście do Wajdy, gdy ten odbierał w 1990 r. Europejską Nagrodę Filmową za dokonania życia):

Pańska sztuka nie byłaby możliwa bez miłości. W każdym ujęciu, w każdej scenie, Pańska sztuka promieniuje miłością do swego zawodu, do swego kraju i do człowieka. Jest Pan jednym z ostatnich, którzy wciąż walczą o kulturę europejską, wierni do śmierci swojej wizji. Jestem dumny, że ja również mogę brać udział w tej walce i ściskam Pana gorąco.

Steven Spielberg (zgłaszając Andrzeja Wajdę do honorowego Oscara – otrzymał go w 2000 r.):

Starając się pokazać najszlachetniejsze wzloty i najmroczniejsze zakamarki europejskiej duszy, inspirował nas wszystkich do zastanowienia się nad własnym człowieczeństwem. Wajda przynależy do Polski, lecz jego filmy stanowią część kulturalnego dziedzictwa ludzkości. Przykład Andrzeja Wajdy przypomina nam, twórcom filmowym, że czasem historia może wystawić naszą odwagę na niespodziewaną i poważną próbę, że widzowie mogą oczekiwać od nas podniesienia na duchu, że możemy stanąć przed koniecznością zaryzykowania kariery w obronie godności naszych społeczeństw.

Martin Scorsese (w „Guardianie”, 2015):

Oglądając każdy z filmów Wajdy, byłem pod wrażeniem jego mistrzostwa. Z [wojennej] trylogii Wajdy największe wpływ wywarł na mnie „Popiół i diament”. Zapowiadał on nadejście wielkiego reżysera. To był jeden z ostatnich filmów pokazujących prawdziwe dziedzictwo tego, jak wpłynęła wojna na Wajdę i na jego naród. Był dla nas wprowadzeniem do całej szkoły filmowej związanej z tym, co produkowała kinematografia Związku Radzieckiego, ale wyraźnie od tego różnej. Dał nam także Zbyszka Cybulskiego, wybitnego aktora i nową ikonę pokolenia.

Jarosław Iwaszkiewicz (w liście do Wajdy z Paryża o „Brzezinie”):

Uważam, że tak pięknie to zrobiłeś, jak pisał „New York Herald” – wiernie duchowi Iwaszkiewicza. A wszystko Twoje w tym filmie (Malczewski, cała Wielkanoc) tak cudownie zlewa się z moim. Bardzo Ci jestem za to wdzięczny i niezmiennie podziwiam twoja intuicję, Twoją twórczość, wszystko to, co sprawiło, że moje opowiadanie stało się Twoim filmem. To, co napisałeś o „Pannach z Wilka”, szczególnie mnie uderzyło: tyle światła. Tak, to jest to.

Elia Kazan (z wypowiedzi Wajdy)

Po wielu latach od premiery filmu spotkałem w Paryżu mistrza amerykańskiego kina, Elię Kazana. Kiedy powiedziałem swoje nazwisko, zapytał mnie: „Czy to pan zrobił film, który dzieje się w ciągu jednej nocy?”, pomyślałem natychmiast, że chodzi o „Popiół i diament”. Okazało się, że miał na myśli „Wesele”: „Kto panu napisał taki dobry scenariusz?”. Byłem szczęśliwy i dumny z tego, że umiałem nadać sztuce teatralnej tak dalece filmowy kształt i że Elia Kazan poznał się tak dobrze na genialności dramaturgii Stanisława Wyspiańskiego.

Alberto Moravia (o „Człowieku z marmuru”):

Wajda chce nam przekazać dwie przeciwstawne prawdy: że stalinizm był katastrofą i że ludzi, którzy w niego uwierzyli i zostali przezeń zgnieceni, ożywiał szczery duch idealizmu. Nie było łatwo zestawić razem te dwa twierdzenia. Wajdzie udało się to w pełni. Jak każdy artysta godny tej nazwy wziął za punkt wyjścia nie to, co typowe, charakterystyczne, lecz to, co indywidualne, jednostkowe. Pod etykietą bohatera socjalizmu pokora i prawość czynią z Birkuta bohatera prawdziwego.


Responses

  1. Najbardziej Wajdy podoba mi się „Ziemia obiecana”, ale niesamowite wrażenie zrobiła na mnie scena z goliatami, z „Kanału”. Mogę sobie tylko wyobrazić jakie to musiało mieć oddziaływanie kilkadziesiąt lat temu.

  2. Miło mi, że się Gszczepa odezwałeś. Nie przewidywałem wielu komentarzy…
    Jak to musiało oddziaływać? Ja się urodziłem w 1951 roku, siedem lat po upadku Powstania, ja żyłem tą atmosferą od najmłodszych lat. Ale nic nie moglem dowiedzieć się o nim z ust mojej Mamy, bo wiecznie milczała, tylko łzy jej płynęły z oczu. Raz jeden powiedziała: „Jacusiu, to była hekatomba”.
    Ja też „Ziemię Obiecaną” uważam za najlepszy film polski, chociaż mam pretensję do Mistrza z powodu autocenzury, jaką wprowadził do nowej wersji tego filmu. Pod wpływem Kościoła?
    Ale szczerze mówiąc od lat mnie niepokoi to ciągłe powtarzanie, że Stalin zdecydował o zaprzestaniu ofensywy I Frontu Białoruskiego, aby Powstanie się wykrwawiło. Nikt nigdy jednym słowem nie wspomni o jednej z największych bitew pancernych, znanych pod wieloma nazwami: „Bitwa pod Warszawą (Siedlcami, Wołominem, Radzyminem)”, brało w nich udział 1.000 czołgów po obu stronach, Niemcy kosztem olbrzymich strat sprzętowych odnieśli zdecydowane zwycięstwo nad Rosjanami, można rzec, że Armia Czerwona poniosła klęskę. I trzeba pamiętać, że Białystok był jeszcze wtedy w rękach niemieckich, a to groziło oskrzydleniem. Jest fajny artykuł na ten temat w Internecie http://www.powstanie.pl/?ktory=6
    pozdro

  3. Właściwie A. Wajda sfilmowal dla nas rzeczywistość powojenna. No i najważniejsze lektury. Wspomniana ” Ziemia obiecana „, ” Kanal”.
    Nie jestem filmowcem, nie jestem kinomanem ale mogę stwierdzić ,że byl rzetelnym „rzemieslinikiem” , ktory zobrazowal Polskę oczywiście tak jak On ja widział, każdy ma inny punkt widzenia.
    Mozna powiedziec , ze obcojrajowiec moze sie z jego filmow duzo nauczyc o naszym kraju.
    To czy to zrobił dobrze ,czy źle nie mnie oceniać. Grunt ,że zrobił te filmy,że mu się chciało , oglądałam jego Oskara w muzeum Uniwersytetu Jagielonskiego, bo zwiedzalam kiedys w czasie wakacji te najstarsza czesc z bratankami i wycieczka polonii z Brazylii i byłam autentycznie dumna. ☺

  4. Odnośnie powstania podaje link do książki. Inne spojrzenie niz w oficjalnie obowiazujace .
    Ksiazka została napisana w Kanadzie i umieszczona w sieci dla rzetelnej informacji.
    Podał mi ten link „Barnaba” dziennikarz na emeryturze piszący bloga sportowego , warszawiak z dziadka pradziada. 😉

    http:// http://www.powstanie.pl/

    Są tu rzetelnie opisane kulisy katastrofy tego powstania.

    W końcówce książki jest epitafium dla 200000 poległych.

    Na końcu pisze tak ;
    -Zbrodnia było posłać w bój żołnierza bez broni !
    -zbrodnia było cywila narazić na śmierć !
    -zbrodnia było zabić ich rękoma hitlerowców.

    Żądamy dla ścisłego dowództwa powstania kary.

    ( Wymienia się tam wszystkich z samej góry , którym nic się nie stało podczas powstania.)

    Kary infamii, wykreślenia ich nazwisk z pamięci i wpisania na tablicy hańby narodowej.

    Tymczasem i imionami tych „zbrodniarzy ” są nazwy szkół, ulic, mają swoje pomniki i etc.. Podobnie jest z katastrofą smoleńską, zamiast
    kuu przestrodze , są pomniki i szuka się innych winnych . Zupełny brak odpowiedzialności rządzących. No cóż taka Polska.

  5. Myslalem o filmach Wajdy i skonstatowalem, ze zaden z widzianych (nie widzialem wszystkich) nie jest filmem, do ktorego co jakis czas sie powraca. Z drugiej strony, gdy niektore z nich ogladalem ” w swoim czasie” robily wrazenie, gdyz odnosily sie do osobistych doznan „tu i teraz”. Sadze, ze probe czasu w miare dobrze przeszedl „Popiol i Diament” zas np. „Kanal” jawi sie jako „gniot”. Bedac laikiem w sprawie warsztatu kinomatograficznego oceniam filmy Wajdy jako sprawnie zrobione ale zaden z nich nie budzi we mnie wiekszych emocji.

    Pozdrawiam

  6. Dla wielu ludzi jest szokiem jak im mówię jak niskie straty Niemcy ponieśli podczas powstania: około 3000 ludzi.

  7. Julu!
    Boję się zawsze tych stron, mówiących o Wielkim Spisku, zdradzie. Sprawa Okulickiego jest znana i właściwie w miarę obiektywnie oceniona. Nie był agentem NKWD. Nie podpieraj się w argumentacji – proszę Cię – radykalnymi stronami, bo udowodnię Ci, że ziemia jest plaska i ewolucja nie istniała, a człowiek pochodzi od Adama i Ewy (a kobieta powstała z żebra) ;).
    Wybuch Powstania z dzisiejszego punktu widzenia był kretynizmem, ale nie wolno tak gwałtownie atakować tej decyzji, nie znając realiów. My dzisiaj patrzymy z naszego punktu widzenia, ja rozmawiałem z powstańcami tuż po Powstaniu (no może przesadziłem z tym „tuż”:, bo 20-22 lata po) i oni wszyscy twierdzili, że był taki nacisk młodzieży prącej do Powstania, że właściwie nie było odwrotu od tej decyzji. Może dzisiaj to śmiesznie (i przerażająco) brzmi, ale gdyby dowódcy wycofali wybuch Powstania, okrzyknięto by ich za zdrajców.
    ————–
    Vandermerwe!
    Obejrzyj sobie „Ziemię Obiecaną”. Arcydzieło.
    —————
    Gszczepa!
    Tak dokładnie to funkcjonuje liczba 2.000. Ale właściwie do dzisiaj nikt nie wie, nawet Wikipedia niemiecka podaje 2.000-10.000. Kierujący tłumieniem Powstania gen. Erich von dem Bach dla swoich przełożonych podał liczbę zabitych – 1.570, tymczasem przed sądem polskim podał liczbę 10.000. Pewnie tam niedoszacował, a tu przesadził.

  8. @ Torlin,

    „Ziemie Obiecana” mam w mojej filmotece. Ogladalem ponownie jakis czas temu. O tyle mam do filmu sentyment, ze wiele fragmentow bylo filmowanych w Lodzi, gdzie mieszkalem jakis czas – z przyjemnoscia rozpoznaje lodzkie zakatki. Poza tym film nie wbudza we mnie emocji, gdyz odbieram go jako zbior kolorowych obrazkow. Mysle, ze lepszym jest „Czlowiek z Marmuru”. Tak to wyglada z mojej perspektywy.

    @ Jula, @ Torlin,

    Jedna z lepszych calosciowych analiz Powstania jest ksiazka Ciechanowskiego „Powstanie Warszawskie”. Mam dwa wydania, z 1987 i 2009 roku. Rzecz warta przeczytania. Ostatnio sciagnalem z polki i w czasie lektury zwrocilem uwage na fakt, ze dzisiejsze kanony polityki polskiej wobec Rosji niewiele sie roznia od tych wyznawanych przez przedstwaicieli wladz w Londynie. Teraz taka refleksja. Tamte zalozenia poniosly kleske, w sumie sprowadzily na kraj dodatkowe nieszczescia ( Powstanie bylo jednym z nich). Wobec tego, jakie sa gwarancje, ze obecna polska polityka w stosunku do Rosji nie zakonczy sie fiaskiem, ktorego konsekwencje poniesie sama Polska i jej spoleczenstwo – nie mysle tu o wojnie.

    Nie uwazam, ze Powstanie bylo kretynizmem. Natomiast zgadzam sie z tymi, ktorzy twierdza, ze decyzje podjeto pochopnie i bez glebszej znajomosci faktow. Mozna by bylo przejsc nad tym do porzadku dziennego, gdyby osiagnieto choc jeden z zakladanych celow. Niestety tak sie nie stalo. Z drugiej strony zgodze sie z twierdzeniem, ze latwo jest oceniac z dzisiejszej perspektywy.

    Pozdrawiam

  9. I co ja mam dodać Vandermerwe? Dziękuję Ci za komentarz. Jednak „ZO” nie jest zbiorem obrazków, bo właściwie każdemu filmowi można to zarzucić. Każdy film jest złożony z obrazów.

  10. @ Torlin,

    Masz racje, filmy sa zbiorem obrazkow. Niezaleznie od moich osobistych wrazen nie kwestionuje, ze w powszechnym odczuciu , widzow i znawcow, „Ziemia Obiecana” jest oceniana jako arcydzielo sztuki filmowej.

    Pozdrawiam

  11. Podejrzewam, że nie sposób dojść, jakie straty ponieśli w Powstaniu Warszawskim Niemcy. W Jego tłumieniu brała bowiem udział zbieranina różnych formacji podlegających różnym resortom: Wehrmacht, SS, żandarmeria, RONA itp. Każda z nich miała swoje interesy, mogła zaniżać bądź przeciwnie, zawyżać swoje straty. W każdym razie, biorąc pod uwagę czas trwania i intensywność walk, liczba rzędu 2000 zabitych wydaje się drastycznie zaniżona.

  12. Vandermerwe!
    Dla mnie to jest arcydzieło, ale oczywiście jest to moje odczucie.
    ———-
    Pawle!
    Chyba najlepszym dowodem na prawdziwość Twoich słów jest niemiecka Wiki, jak pisałem wyżej, podaje liczbę zabitych od 2 do 10 tysięcy. Jak Niemcy tego nie wiedzą, to kto ma wiedzieć?

  13. Torlin,
    Nie wiem czy czytałeś tę ksiazke w całości. Można wydrukować.

    Bo tam był podany termin wcześniejszy na wybuch powstania i został odwołany, czyli ” żołnierze powstania dyscyplinarnie na rozkaz się rozeszli”.

    Potem ten drugi termin , mimo danych o sytuacji polityczno wojskowej , by również zaniechac, to scisle dowodctwo już nie zmieniło decyzji.

    Przecież tam bazują na scislych danych i dokumentach z roznych stron juz do wgladu . To nie tylko subiektywne opowiadania uczestnikow ale w oparciu o raporty i etc..

  14. Vandermerwe,
    Masz rację polityka Polski mimo takiej nauczki zatoczyła koło, nasz rząd znowu Polskę izoluje i trzyma w odosobnieniu, jak ten przed drugą wojną światową. Prowadzi polityke dwoch wrogow.

    Te same bajki wciskane o naszej niepowtarzalność 😉, i znowu w razie trudności czmychnie w ciągu 3 dni za granicę , będzie się tam utrzymywał na koszt państwa a ludzie w kraju zniewoleni.

    Potem po wojnie caly kraj bedzi w czynie spolecznym odbudowywac stolice .

    Będą darmo musieli pracować , odbudowywać kraj i spłacać tych z zagranicy ,by potem jako przedwojenne właściciele w glorii sławy mogli odebrać swoje majątki , jeżeli nie dosłownie ziemię , palace , to w formie pieniężnej .

    Jak Czartoryscy, Radziwilowie, i inni pomniejsi a także inne cwania
    czki na falszowane dokumenty dawnych właścicieli w roznych miastach.

    Sprawa kamienic w Krakowie itd.. Wszystko w majestacie prawa.

    No i olbrzymie odszkodowania dla mafii kościelnej. A teraz utrzymywanie ich itd,,. ☺

    Wszystko na razie ok, póki dotacje z Unii , potem może być W kraju wolnoamerykanka a jak jeszcze Macierewicz wprowadzi możliwość kupna broni przez każdego , to będzie „sąd ostateczny „.
    Świetna sceneria dla filmu akcji , lub horroru. 😆

  15. Jula: „nasz rząd znowu Polskę izoluje i trzyma w odosobnieniu, jak ten przed drugą wojną światową.”

    Nie lubię takiego jeżdżenia po przedwojennych rządach. Wiele im można zarzucić, ale konia z rzędem (nie z rządem!) temu, kto wskaże, co mogła lepszego zrobić Polska skonfrontowana z dwoma zaborczymi państwami totalitarnymi. Sprzymierzyć się z którymś z nich? Prawdopodobnie też skończyłoby się to utratą niepodległości, może jedynie przy mniejszych stratach ludzkich. Nie mówiąc o tym, że ustawilibyśmy się po stronie agresorów i zbrodniarzy.

  16. Paweł Lubonski,
    ” może jedynie przy mniejszych stratach ludzkich „.

    Mi się wydaje ,że Rząd każdego państwa jest po to by dbać przede wszystkim o ludzi.
    Tak kombinować z polityka , by te straty były jak najmniejsze.

    Ja sobie nie życzę takiego Rządu , który by mnie wysyłał na śmierć.

    Poświęcał ludzi w imię jakiś tam wyższych swoich racji. Nawet istnienia państwowości.

    To ludzie tworzą zbiorowosc i potem przy różnych opcjach politycznych ,zmianach geopolitycznych, państwo zawsze można odbudować takie jakie ludzie będą chcieli.

    Ps. Tak zresztą było w naszej historii.
    To nie zrywy niepodległościowe, w większości nieudane , ale zmiana układu sił w Europie po pierwszej wojnie światowej. Upadek mocarstw i etc.. stworzyło warunki by Polska po 200 latach zaistniała w formie państwa na mapie. Tak samo zaistniały , Czechy , Bułgaria, Węgry itd.. 😉

  17. @ Pawel Lubonski,

    „…co mogła lepszego zrobić Polska skonfrontowana z dwoma zaborczymi państwami totalitarnymi.”

    Jak zauwazyl jeden z polskich historykow, przedwojenna polityka wobec sasiadow byla polityka mocarstwa – jak pisze Glantz, zarowno Niemcy jak i Rosja w tym czasie baly sie Polski. I dawala w miare dobre rezultaty do momentu, gdy obaj sasiedzi stali sie zdecydowanie silniejsi a Polski nie bylo juz stac na mocarstwowa polityke. Poza tym jak zauwazono, do pewnego momentu rzeczywiscie byla to polityka „rownej odleglosci” od obu sasiednich panstw, jednak z biegiem czasu Polska byla „blizej” Niemiec „oddalajac sie” od Rosji. Z tego chocby powodu usilnie pracowana na planami wojennymi z Rosja, zas te dotyczace wojny przeciw Rzeszy byly odkurzone w ostaniej wlasciwie chwili i opracowywane na chybcika. Czy mozna bylo inaczej, zapewne tak, gdyz nigdy nie jest tak, ze nie ma wyboru.

    Pozdrawiam

  18. Ewentualne straty niemieckie w Powstaniu ( czy to bedzie 2000 czy 10000) nalezy odniesc do strat jakie ogolem poniosla armia niemiecka w okresie sierpnia i wrzesnia:

    sierpien: 64000 zabitych i 407640 zaginionych (co obejmuje rowniez jencow).
    wrzesien: 42200 zabitych i 67200 zaginionych.

    Pozdrawiam

  19. Jula: „Ja sobie nie życzę takiego Rządu , który by mnie wysyłał na śmierć.
    Poświęcał ludzi w imię jakiś tam wyższych swoich racji. Nawet istnienia państwowości.”

    Z tego prosty wniosek, że w 1939 roku polski rząd powinien przyjąć politykę uległości wobec Hitlera na podobieństwo Czech. Skończylibyśmy wtedy jako jakiś Protektorat Małopolski i Mazowsza, bo przecież bez Śląska, Pomorza i Wielkopolski. Owszem, dużo więcej Polaków zachowałoby życie. Pewnie też bylibyśmy zmuszeni (zresztą wielu Polaków wcale nie trzeba byłoby zmuszać) do udziału jako mięso armatnie w wojnie Niemiec z ZSRR, która wobec pokoju na Zachodzie byłaby pewnie dla Hitlera zwycięska. A wówczas trudno powiedzieć, czy powstałyby kiedykolwiek warunki do odzyskania bytu państwowego.

    Vandermerwe: „Czy mozna bylo inaczej, zapewne tak, gdyz nigdy nie jest tak, ze nie ma wyboru.”

    Oczywiście że można było inaczej. Pytanie brzmi jednak, czy jakaś inna polityka zapobiegłaby klęsce polskiej państwowości. Wojna z Niemcami bez zdecydowanego wsparcia aliantów zachodnich była nie do wygrania, choćbyśmy mieli najdoskonalsze plany strategiczne.

  20. @ Pawel Lubonski,

    Oczywiscie Polska samotnie nie mogla sie wybronic, gdyz roznica potencjalow byla na niekorzysc Polski. Wiele tez zalezalo od dzalan glownych aktorow – Rosji, Francji i Wielkiej Brytanii. Mozna sie zastanowic czy nie warto bylo w goracym okresie prowadzacym do wojny zmodyfikowac twardego nastawienia wobec Rosji – nawet w celu zbadania rzeczywistych intencji? To dotyczy rowniez czasu wojny, gdy stawiano warunki swiadczace o oderwaniu od rzeczywistosci. Zgoda, moralnie byly one jak najbardziej uzasadnione ale polityka rzadzi sie swoimi prawami. Patrzac na tamte wydarzeni dzisiaj mozna z bardzo duza doza pewnosci powiedziec, ze wojna byla nie do unikniencia. Nie wierze w lansowane teorie, ze sojusz z Rzesza byl lepsza opcja. Rzesza wojne by i tak przegrala a wtedy Polska by poniosla drastyczne konsekwencje takiego kroku.

    Pozdrawiam

  21. Anglicy też przymierzali się do sojuszu z Hitlerem. Wcale bylo pewne , że Churchill mial byc premierem był i inny kandydat.

    Były rozważane różne opcje , nawet pomimo wypowiedzenia wojny dyplomatycznej.

    No cóż , gdyby nie było ataku na były ZSRR , i gdyby nie było potem dwóch frontów nie wiadomo , kto by te wojne wygral.

    Polska w dzisiejszych granicach , to raczej polityka zewnętrzna bez nas.

    Nasz rząd londyński nie uczestniczył w tych przetargach terytorialnych. ☺

    Różnie by to sie wszystko potoczyło, gdyby nie atak z zaskoczenia Japonczkow , który zmusił USA do udziału.

    Sama Europa by przegrała z Niemcami. Coś musieli Anglicy ” wywachac” w wywiadach szpiegowskich skoro podjęli taką decyzję. Churchill premierem i otwartą walka z Hitlerem.

    Ps.kto wie czy większość ludzi zwłaszcza z terenów Polski zachodniej i polnocnej nie wolalaby być teraz po drugiej stronie granicy.

    Nie mówię o ludności naplywowej po wojnie. ☺
    Czy Czechy i Słowacja źle wyszła ?…
    Zresztą w 1936 R nie mieli nic do gadania, za przyzwoleniem Europy.

  22. „Czy Czechy i Słowacja źle wyszła?”

    Czesi dobrze wyszli, bo za ich wolność przelewali krew inni. Ale co by było, gdyby wszyscy podeszli do sprawy w ten sposób…?
    Nawiasem mówiąc, sytuacja Słowacji była zupełnie inna niż Czech. Słowacja nie była pod okupacją, niemiecką, była sojusznikiem Hitlera, jak Węgry i Rumunia, i tak jak Rumunia próbowała w ostatniej chwili zmienić front, tyle że w przeciwieństwie do niej bez powodzenia.

  23. Węgry, Rumunia, Słowacja. Ale chyba najpaskudniejszym przykładem jest Bułgaria, która jako sojusznik Trzeciej Rzeszy zajęła Macedonię jugosłowiańska i Macedonię grecką. W tej drugiej byli gorszymi okupantami niż Niemcy, wymordowali 30 tysięcy osób, a 100 tysięcy wygnali w ramach czystek etnicznych. Dla nich Macedonia podstawowa (jugosłowiańska, dziś niezależne państwo) to część – ich zdaniem – bułgarskiego dziedzictwa, to jest tylko zbuntowana prowincja, jak Tajwan dla Chińczyków, Kosowo dla Serbów, Kuwejt dla Irakijczyków czy Mołdawia dla Rumunów.
    Po przewrocie komunistycznym Niemcy zajęli obydwie Macedonie i Bułgarzy znowu zaatakowali te same cele, tylko teraz w ramach 3 Frontu Ukraińskiego generała Tołbuchina (marszałkiem został trzy dni później). I znowu zaczęli mordować i wypędzać.
    Mówi się, że w polityce nie ma etyki, ale coś takiego…

  24. Wszyscy się zachwycają Czechami, ale mogło się skończyć Jugosławią.

  25. Nie Gszczepa, nigdy by się nie skończyło Jugosławią, bo są z dwóch różnych gatunków. Przede wszystkim Serbowie i Chorwaci to są wojownicy, furiaci, kochający i nienawidzący, żyjący mitami, o bardo brzydkiej historii w XX wieku. Czesi tymczasem swoją wojowniczość zostawili u Sierotek. Widzisz Czechów wyżynających kilka tysięcy ludzi w słowackiej Srebrenicy, a Słowaków robiących czystki etniczne na Morawach jak w Zachodniej Slawonii?

  26. „Dla nich Macedonia podstawowa (jugosłowiańska, dziś niezależne państwo) to część – ich zdaniem – bułgarskiego dziedzictwa.”

    Mają po temu niejakie podstawy, bo u Macedończyków odrębna świadomość narodowa wykształciła się chyba najpóźniej w Europie, dopiero na początku XX wieku, a odrębny od bułgarskiego język jeszcze później. To, że Macedonia Wardarska znalazła się ostatecznie w składzie Jugosławii, to nie był wybór jej mieszkańców, tylko skutek przegranej przez Bułgarię drugiej wojny bałkańskiej.
    Nawiasem mówiąc, w swoich najlepszych latach średniowieczne carstwo bułgarskie sięgało po Adriatyk.

  27. @Torlin, chodziło mi o to że w Polsce mogło się skończyć Jugosławią.


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s

Kategorie

%d blogerów lubi to: