Napisane przez: torlin | 17/07/2020

Nieprawdopodobna skuteczność kardynała

Richelieu ma fatalną prasę w Europie z powodu „Trzech Muszkieterów”, ale każde państwo powinno marzyć o takim propaństwowcu. Oto historia działań Kardynała i jego całkowite zwycięstwo nad Polską. Nie chodzi tutaj oczywiście o żadne zbrojne potyczki, bardziej o politykę polską, aby była zgodna z jego życzeniem. Majstersztyk. Całkowite zwycięstwo.

Najpierw trochę ogólnego tła, trwa wojna trzydziestoletnia, po jednej stronie jest Francja i Szwecja, po drugiej Habsburgowie czyli Austria, Hiszpania i Bawaria. Polska Władysława IV była neutralna, ale bardzo silnie związana z Habsburgami. Francja od samego początku usiłowała rozbić ten sojusz, zaproponowano więc Władysławowi rękę Ludwiki Marii Gonzaga, jednej z najświetniejszych partii Francji. Władysław IV zdecydował się jednak na ślub z Cecylią Renatą, córką cesarza Ferdynanda II Habsburga. Do Wiednia pojechał przyrodni brat króla Polski Jan Kazimierz, aby wziąć ślub w imieniu króla per procura. Nasz Jan Kazimierz jedzie następnie do Alzacji walczyć z Francuzami, a po powrocie dostaje nominację  na admirała floty i wicekróla Portugalii, będącej ówcześnie częścią Hiszpanii Habsburgów. I teraz najważniejsze, Richelieu cały czas usiłuje rozbić sojusz polsko-habsburski, tajemne spotkanie Ferdynanda III z Janem Kazimierzem bardzo go zaniepokoiło. Tymczasem sam Jan Kazimierz podał mu rozwiązanie sprawy na tacy.

Nasz beztroski królewicz w drodze do Hiszpanii wylądował we Francji  w Tour de Bouc niedaleko Marsylii, aby pooglądać sobie zamki. W związku z tym został zaaresztowany przez namiestnika Prowansji hrabiego d’ Alais na zlecenie kardynała pod zarzutem szpiegostwa na rzecz hiszpańskich Habsburgów. Osadzony został w pałacu arcybiskupim w Salon.  Władysław IV zareagował natychmiast, wysłał ostre w formie listy do Ludwika XIII, ale nie odniosły one żadnego skutku. Potężny kardynał obawiał się, że umocnienie obozu Habsburgów siłą Rzeczpospolitej może przechylić szalę wojny trzydziestoletniej. W związku z tym postawił sprawę jasno, zwolnienie Jana Kazimierza w zamian za reorientację polityki Polski z habsburskiej na francuską.

Ponieważ Władysław IV nie zgodził się, Jan Kazimierz został przeniesiony do cytadeli Sisteron z bardzo ciężkimi warunkami więziennymi. Wywołało to oburzenie dworów europejskich, i po osobistej interwencji Bogusława Radziwiłła królewicz został uroczyście przewieziony do zamku Vincennes. I co z tego, skoro warunki przetrzymywania były jeszcze gorsze niż w Sisteron. Po dwóch latach bezbronny Władysław IV poddaje się i podpisuje dokument o treści: „w czasie obecnej wojny nie dojdzie do skutku w żadnej formie braterstwo broni z tymi monarchami, którzy teraz prowadzą wojnę z Francją i jej sprzymierzeńcami”. Po zwolnieniu z więzienia Jan Kazimierz został przyjęty z honorami przez  króla Ludwika XIII i kardynała Richelieu.

I myślicie, że to koniec? Nie, Polska naprawdę zmieniła orientację polityczną, Ludwika Maria Gonzaga została żoną Władysława IV, a po jego śmierci żoną Jana Kazimierza. A nasz bohater umarł we Francji. Kardynał osiągnął wszystko, co chciał.


Responses

  1. E, nie przesadzajmy z tą fatalną prasą. Nie sądzę, by dzisiejsze młode, a też i średnie pokolenie zaczytywało się w „Trzech muszkieterach”. Zresztą Dumas pokazał kardynała w całkiem pozytywnym świetle, właśnie jako państwowca, który – nie przebierając w środkach – działa dla dobra swojego kraju. To raczej muszkieterowie, stając mu na drodze, są „antyfrancuscy”.

  2. Mała ciekawostka. Aktualny lotniskowiec francuskiej marynarki oryginalnie miał nazywać się Richelieu, ale ostatecznie nazwany został nazwany Charles de Gaulle. Nazwa miała zostać użyta dla następnego okrętu, ale jego budowy poniechano.
    Natomiast, zawsze kiedy pojawia się Richelieu, przypomina mi się Mazarini, który również był skutecznym państwowcem, ale kompletnie został zapomniany.

  3. Pawle!
    Dla większości młodych ludzi „Trzech muszkieterów” to jest film, a nie książka, i go oglądało mnóstwo osób. Inna rzecz, że „Tm” wpisuje się w szereg dzieł kultury sławiących „złą” stronę.
    —————
    Gszczepa!
    Zapomniany? Zależy przez kogo! Przeze mnie nie.

  4. No, pewnie tak. Ale zobaczmy na chociażby francuskie okręty. Richelieu dorobił się trzech okrętów i otarł o dwa kolejne.
    https://en.wikipedia.org/wiki/French_ship_Richelieu
    A Mazarini chyba żadnego, to powiedziałbym, świadczy o jakimś zapomnieniu jednak.

  5. Rzeczywiście Gszczepa, ja też nie mogę znaleźć.

  6. Mazarini był może za mało majestatyczny, żeby dawać jego imię statkom. Poza tym – Włoch, i chyba to najistotniejsze. Bo choćby Colbert, choć tylko sprawny urzędnik, dorobił się krążownika.

  7. Richelieu popełnił niewybaczalny u polityka błąd – wypuścił ex-jezuitę Jana Kazimierza z uroczego dożonowego „pierdla”. To w przyszłości miało kosztować Francję duuużo pieniędzy, a nas… ubogaciło” intronizowaną na Prima Aprilis anno 1656 „Królową”.. Daliśmy „du*y” – jak zwykle.

  8. Zmieniasz nicki Colas Bregnon jak rękawiczki.
    Ale robisz dwa błędy, pierwszy pisząc: „wypuścił ex-jezuitę”. Chciałem zauważyć, że Jan Kazimierz zwrócił się w kierunku jezuitów po powrocie z niewoli i z braku pomysłu na dalsze życie.
    Po drugie śluby lwowskie należy rozpatrywać biorąc pod uwagę ówczesną wrażliwość i religijność. Nie wolno tych czynów oceniać z dzisiejszego punktu widzenia i współczesnego antyklerykalizmu.

  9. Przepraszam, że nie na temat, ale nie mogę wytrzymać, żeby się z kimś nie podzielić prześliczną robotą Google-tłumacza. Niemiecką frazę mówiącą o chorwackiej gwardii konnej przełożył jako: „chorwacka firma ciało na koniu”.

  10. „Dziękuję za światłość tej nauki”….


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.

Kategorie

%d blogerów lubi to: